Varant’ın vergilendirilmesi

Bakanlar Kurulu’nun güncellenen 926 sayılı kararnamesi ile, İMKB’de işlem gören ya da hisse senetlerine ve hisse senedi endekslerine dayalı aracı kuruluş varantlarından elde edilen kazançlar için yüzde 0 stopaj öngörülmüştür. Fakat konuyla ilgili unutulmaması gereken bir nokta da; yatırımcı gelir vergisi tevkifatına tabi tutulacaksa, döviz gibi diğer dayanak varlık ya da göstergelere dayalı olarak ihraç edilmiş varantlardan elde edilen gelirler üzerinden yüzde 10 oranında tevkifat uygulanacağıdır.

KDV mükellefleri tarafından varant paylarının satışında KDV kesintisinin yapılıp yapılmayacağı konusu ise henüz netlik kazanmamıştır. Kısacası hisse ve endeks varantları, hisse senetleriyle aynı şekilde, yani sıfır stopajla vergilendirilir. Döviz varantları gibi bunun dışında kalan diğer varantlarsa yüzde 10 stopaja tabi tutulmaktadır.

Varant stratejileri
Varant yatırımında beklenti ve hedefle bağlantılı olarak farklı stratejiler geliştirmek mümkündür. Varantlar hem hali hazırdaki menkul kıymet portföylerini riskten koruma amaçlı, hem de bir dayanak varlığın aşağı veya yukarı yöndeki hareketini spekülasyon konusu yapmak amacıyla aktif bir şekilde kullanılabilirler.

Varant yatırımında uygulanabilecek stratejileri üç ana başlık altında toplayabiliriz: 90/10 stratejisi, uzun alış stratejisi ve uzun satış stratejisi.

Posted in Uncategorized | Tagged | Leave a comment

Döviz varantına ilgi sürüyor mu?

Her kesimden döviz yatırımcısına ve yüksek kaldıraç isteyen müşterilere, İMKB nezdinde şeffaf ve likit piyasa koşullarında işlem yapma fırsatı sunan ve Türkiye’de ilk kez İş Yatırım tarafından piyasaya sürülen döviz varantına dair ikinci atak, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası (TSKB)’dan geldi ve böylece TSKB Türkiye’deki ikinci döviz varantı ihracını gerçekleştirdi.

İlk işlem görme tarihi 15 Aralık 2011 olan bu döviz varantlarının vadesi ise 15 Mart 2012. Alım varantı için kullanma fiyatı 1.9200 (USD/TL), satım varantı için ise kullanma fiyatı 1.7800 (USD/TL) olarak belirlendi. TSKB’nin ihraç ettiği bu döviz varantları, yatırımcısına vade tarihinden daha önceden belirlenmiş fiyattan döviz alım veya satım hakkı veriyor. Böylece yatırımcı, varantlarını dilerse vade tarihinden önce elden çıkarabilme şansına erişiyor. Dilerse de, vade tarihinde hakkını kullanarak nakdi takas yolu ile işlemi sonlandırabiliyor.

Türkiye Sınai Kalkınma Bankası döviz varantları, İMKB Kurumsal Ürünler Pazarı’nda ihraç edilmekte ve piyasa yapıcılığı Yatırım Finansman Menkul Değerler A.Ş. tarafından gerçekleştirilmekte.

Posted in Uncategorized | Tagged | Leave a comment

Yeni bir varant türü: “Döviz Varantı”

Döviz varantları, yatırımcılar için iki farklı fırsat sunar. Çünkü bu varant türü sayesinde yatırımcılar hem döviz piyasasındaki hareketlerden yararlanma imkanı bulacak, hem de dövizin taşıdığı riskinden korunabilme olanağına kavuşacaklardır.

Türkiye’de ilk kez İş Yatırım tarafından piyasaya sürülen ve dayanak varlığı Türk Lirası – Amerikan Doları Döviz Kuru olan aracı kuruluş varantları, 23 Mayıs 2011 tarihi itibariyle İMKB’de işlem görmeye başladı. Döviz piyasasında işlem yapan yatırımcılar için oldukça kazançlı bir seçenek sunan döviz kuru varantları, kullanımına göre kaldıraç veya koruma sağlmaktadır. Ayrıca bu döviz varantlarının iki farklı kullanıma da uygun olduğunu söylemekte yarar var. Çünkü hem kısa vadeli al-sat işlemlerinde, hem de uzun vadeli yatırım ve riskten korunma işlemlerinde kullanılabiliyor.

Döviz varantlarının İMKB’de işlem görmeye başladığı 23 Mayıs 2011 tarihiyle birlikte; bir alım, bir de satım hakkı veren iki varant ihraç edilmeye başlandı. İhraç vade tarihi ise 26 Ağustos 2011 idi. Alım varantının İMKB işlem kodu USIAA ve kullanım fiyatı 1.63, satım varantının ise İMKB işlem kodu USIPP ve kullanım fiyatı 1.59 olarak belirlenmişti.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Varantlar hangi saatlerde işlem görür?

Varant işlemleri Hisse Senetleri Piyasası sürekli müzayede seans saatleri dahilinde gerçekleştirilir. Birinci seans 09:50 – 12:30, ikinci seans ise 14:20 – 17:30 saatleri arasında yapılır.

 

Posted in Varant | Leave a comment

Başlıca varant işlem kuralları

  • Verilen alış-satış emirleri fiyat ve zaman önceliği kurallarına göre sisteme kabul edilir ve kotasyon aralığı dahilindeki fiyatlardan (kotasyon fiyatları dahil) karşı taraftaki uygun fiyatlı alış-satış emirleri ve/veya kotasyon emirleriyle eşleşerek işleme dönüşür.
  • Varantlara piyasa yapıcı üye tarafından kotasyon girilir. Piyasa yapıcı üye kotasyon girmeden varantlara emir girişi yapılamaz.
  • Pazarda baz fiyat uygulanmaz. Dolayısıyla fiyat oluşumunda alt ve üst limit belirlenmemektedir (serbest marj uygulanır).
  • Pazarda, bütün işlemler piyasa yapıcının  verdiği alım ve satım kotasyonları aralığı içinde (kotasyon fiyatları da dahil) gerçekleşir (piyasa yapıcının verdiği kotasyonlar, işlemlerin gerçekleşebileceği fiyat aralıkları olmaktadır). Kotasyon aralığı dışındaki fiyatlardan verilen emirler de sisteme kabul edilir, ancak kotasyon aralığı içinde kaldığı sürece işlem görebilirler.
  • Varantlara açılış seansında emir veya kotasyon girilemez.
  • Varantlarda seans içinde emir iptali serbesttir.

 

Posted in Varant | Leave a comment

Varantlar nasıl işlem görür?

Varantların İMKB’de işlem görmesine ilişkin esaslar, SPK düzenlemeleri doğrultusunda borsa tarafından çıkartılan bir genelge ile  düzenlenmiş ve İMKB’nin yayımladığı Aracı Kuruluş Varantları kitapçığında ayrıntılı olarak açıklanmıştır:

İşlem Yöntemi

Varantlar İMKB’de Kurumsal Ürünler Pazarı altında yer alan Varant Pazarı’nda, “piyasa yapıcılı çok fiyat-sürekli müzayede sistemi” ile işlem görür. Bu yöntemde her bir varantta görevli olan bir piyasa yapıcı üye alış-satış kotasyonu verir ve üyeler (piyasa yapıcı üye de dahil olmak üzere) söz konusu varant için alış-satış emirlerini iletirler. Varantların piyasa yapıcı üyesi olmaksızın işlem görmesi mümkün değildir.

Piyasa Yapıcı

Sorumlu olduğu varantlarda piyasanın dürüst, düzenli ve etkin çalışmasını sağlamak, likit ve sürekli bir piyasanın oluşmasına katkıda bulunmak amacıyla faaliyet göstermek üzere, ihraççı tarafından belirlenerek SPK tarafından onaylanan, kotasyon vermekle yükümlü olan Borsa üyesi aracı kuruluştur.

Kotasyon

Piyasa yapıcının likiditeyi sağlamak için İMKB Hisse Senetleri Piyasası Alım Satım Sistemine (Sistem) girdiği, almaya ve satmaya razı olduğu fiyat ile bu fiyat seviyesinden ne kadar alacağını/ satacağını gösteren miktar bilgisini içeren çift yönlü emir çeşididir.

 

Posted in Varant | Tagged | Leave a comment

Varant fiyatını etkileyen dinamik faktörler

 

Delta

Varantın fiyatının   dayanak  varlığın   fiyat   hareketlerine   karşı   duyarlılığını ifade eder. Alım varantının deltası 0 ile 1 arasında bir değere sahiptir. Satım varantının deltası ise -1 ile 0 arasında bir değerdedir. Dayanak varlığın fiyatındaki 1 birimlik artış ya da düşüşün varantın fiyatında ne kadarlık bir artış ya da sağlayacağını gösterir.

 

Gama

Delta’nın   dayanak   varlığın   fiyatındaki   değişikliklere    karşı   duyarlılığını ifade eder. Gama    ne    kadar   yüksekse   deltanın   dayanak   fiyat   hareketleri karşısındaki duyarlılığı da o kadar yüksektir.

Vega

Dayanak varlığın  oynaklığındaki  dalgalanmaların varantın  fiyatı   üzerindeki etkisini gösterir.

Teta

Dayanak varlık fiyatı ve diğer tüm parametrelerin vadeye kadar değişmeyeceği varsayılarak, belirli bir zaman biriminde, kaybedilen zaman değerini ifade eder. Yüzde olarak ifade edilir.

Rho

Faiz oranındaki değişikliklerin varantın değeri üzerindeki etkisini ölçmek için kullanılır. Varantların fiyatlandırılmasında spot fiyattan ziyade vadeli fiyat kullanılır. Örneğin, 0.60 değerindeki bir rho, varantın süresine ilişkin piyasa faiz oranın yüzde bir düşmesi veya yükselmesi halinde, varant fiyatının 0.6 birim değişeceği anlaşılır.

 

Omega

Dayanak varlık fiyatındaki yüzdesel  değişimin, varantın fiyatında   neden olduğu yüzdesel değişikliği gösteren esnekliği ifade eder. Omegayı hesaplamak için delta kaldıraç oranıyla çarpılır. Omega, ‘düzeltilmiş kaldıraç’ olarak da adlandırılır.

Posted in Varant | Tagged , , , , , , , , | Leave a comment

Varant fiyatını etkileyen faktörler

Varant fiyatı, İçsel Değer ve Zaman Değeri’nin toplamından oluşmaktadır.

İçsel Değer: ‘kullanım fiyatı’ ve ‘dayanak varlık fiyatı’na bağlıdır. Varantın kullanım fiyatı ile dayanak spot varlık arasındaki farktır.

Vadeye Kalan Zaman Değeri: Varant fiyatını belirleyen temel faktör dayanak varlığın spot fiyatıdır. Faiz oranlarının yükselmesi artan fonlama maliyetinden dolayı alım varantlarının değerini artırırlen satım varantlarının değerinin düşürür. Vadeye kalan uzun süre varsa varantın performans gösterebileceği sürenin daha uzun olması nedeniyle, varantı değeri de o kadar yüksek olacaktır.

Volatilite: Dayanak varlığın volatilitesi (oynaklığı) ile hem alım hem de satım varantları arasında pozitif yönlü bir ilişki vardır. Dayanak varlığın volatilitesi (oynaklığı) arttıkça hem alım varantlarının (call) hem de satım varantlarının (put) fiyatı artmaktadır.

Posted in Varant | Tagged , , | Leave a comment

Varant Eğitim Videosu

Varant ile alakalı çok kaliteli yaklaşık 1 saat 30 dakika süren Deutsche Securities’den Albert KRESPIN’in varant ile ilgili eğitim videosu.
Varant ile ilginenen, varantın ne olduğunu merak eden herkesin izlemesi gereken bir video.

Deutsche Securities – Matriks Varant Eğitimi

Deutsche Securities – Matriks Varant Eğitimi from Matriks Bilgi Dagitim H. A.S. on Vimeo.

Posted in Varant | Leave a comment

Varant ihracı

This gallery contains 1 photo.

Piyasada işlem gören her bir varantın muhakakak bir ihraççısı vardır. Varant yatırımcısı satın aldığı varanttan doğan hakkını ihraççıya karşı öne sürebilir. Satım varantlarının işleme konulmasında varant sahibi elindeki dayanak varlığı ihraççıya satarken, alım varantlarının işleme konulmasındaysa varant sahibi dayanak varlığı … Continue reading

More Galleries | Leave a comment