Yeni bir varant türü: “Altın Varantı”

Tıpkı döviz varantlarında olduğu gibi, yine Türkiye’de ilk kez İş Yatırım tarafından ihraç edilen altın varantları, 10 Ekim 2011 tarihinde İMKB Varant Pazarı’nda işlem görmeye başladı. Piyasada hali hazırda İş Yatırım tarafından ihraç edilen 29 Şubat 2012 ve 29 Haziran 2012 vadeli  birer alım, birer de satım altın varantı olmak üzere dört altın varantı yer alıyor.

İş Yatırım’ın ihraç ettiği altın varantları sayesinde, tercihlerini bu yatırım aracından yana kullanan yatırımcılar, altın fiyatının yükselişi veya düşüşü yönündeki beklentilerine karşı strateji oluşturabilecekleri bir ürüne de kavuşmuş oldu.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Varant’ta Uzun Alış ve Uzun Satış Stratejisi

Uzun alış stratejisi

Hiç şüphe yok ki; varant piyasalarındaki yatırımcıların en sık tercih ettikleri strateji, alım varantlarının satın alınmasıdır. Varant piyasasında buna  “uzun alış” da denilmektedir. Böylesi bir durumda yatırımcı, varantın vade tarihine kadar dayanak varlığın fiyatının yükseleceğine dair spekülasyonda bulunur.

Unutmamalıyız ki bu strateji, sadece başa-baş noktası yakalandığında sonuç verecektir. Dayanağın fiyatı, kullanım fiyatı ile varant fiyatının toplamının satın alım sırasında kullanım oranıyla çarpılması neticesinde elde edilecek tutardan yüksek olmalıdır. Bunun yanı sıra, uzun alış stratejisinde işlem masraflarının da dikkate alınması gerekmektedir. Ancak yatırımcıların çoğu, sadece varantı bir süre sonra daha yüksek bir fiyattan satmayı amaçlamaktadır ve bu durumda, satış fiyatı ile alım fiyatı arasındaki fark, işlem masraflarını aştığında yatırımcı kâra geçmektedir.

Uzun satış stratejisi

Satış varantlarının alınmasını içeren aksi yöndeki strateji ise, “uzun satış” olarak anılmaktadır. Burada yatırımcı, dayanak varlığın fiyatının önemli ölçüde düşeceğine inanmaktadır. Dayanağın fiyatının, kullanım fiyatından satın alım sırasındaki varant fiyatının düşülmesi neticesinden elde edilecek tutarın kullanım oranıyla çarpılması sonucunda bulunacak tutarın altında olması halinde, başa-baş noktası yakalanır.

Bu durumu bir örnek vererek açıklayalım: Kullanım fiyatı 100 TL, kullanım oranı 1’e 1 olan bir hisseye dair bir satım varantı alırsanız ve varantın size maliyeti 10 TL ise başa-baş noktası 90 TL olmaktadır. Hisse fiyatının varantınızın vadesi sona erdiğinde düşmeye devam ediyor olması halinde dahi kara geçersiniz. Tabii ki bu örneğe dahil olmayan işlem masrafları da dikkate alınmalı.

Posted in Varant | Leave a comment

90/10 stratejisi

Parayı değerlendirme konusunu ciddiye alan her yatırımcı, atacağı adımları daima belli stratejiler izleyerek gerçekleştirir. Söz konusu yatırım türü varant olunca da, yatırımcıların takip etmesi gereken en önemli yollardan biri 90/10 stratejisidir.

Portföyünü dinamilleştirmek isteyen yatırımcılar, sabit getirili menkul kıymetleri ve varantları bünyesinde toplayan bir portföye dayalı olan 90/10 stratejisini benimseyebilirler. Sabit getirili menkul kıymetlerin varantlara oranı, yüzde 90’a yüzde 10 civarındadır. Bu stratejinin temelinde yatan fikir, portföydeki tahvillerden elde edilen faiz gelirinin, varantlara yapılan yatırımın tümünün kaybını telafi etmeye yeterli olması öngürüsüdür.

Örneğin kullanılabilir sermayesi 100.000 TL civarında olan bir yatırımcı, 90.000 TL’yi bir yıl vadeli, %11 getirili hazine tahvillerine yatırabilir. Vade tarihinde söz konusu  tahviller itfa edildiğinde toplam % 11 veya 9.900 TL getiri sağlayacaklardır. Bu sayede yatırımcı yıl sonunda, varantlar kârda olsa da olmasa da 99.900 TL tutarında bir sermayeye sahip olacaktır. Varantların kazanç sağlaması durumundaysa, portföyün toplam performansı, yatırımcının 100.000 TL’nin tümünü sabit getirili menkul kıymetlere yatırmış olsaydı elde edeceği tutardan çok daha fazla olacaktır.

Unutmamak gerekir ki, bu stratejinin geçerliliği, faiz oranı seviyelerine bağlıdır. Yani, yatırım yapılabilir tahvillerden elde edilecek risksiz getiri ne kadar yüksekse, strateji de o kadar kazançlı olacaktır. Daha düşük faiz oranlarının söz konusu olması halindeyse, devlet tahvillerinin oranı arttırılmalı (örneğin 95/5 stratejisi) veya yatırım yelpazesi daha geniş tutulmalıdır.

 

Posted in Varant | Leave a comment

Varant stratejileri

Varant yatırımında beklenti ve hedefle bağlantılı olarak farklı stratejiler geliştirmek mümkündür. Varantlar hem hali hazırdaki menkul kıymet portföylerini riskten koruma amaçlı, hem de bir dayanak varlığın aşağı veya yukarı yöndeki hareketini spekülasyon konusu yapmak amacıyla aktif bir şekilde kullanılabilirler.

Varant yatırımında uygulanabilecek stratejileri üç ana başlık altında toplayabiliriz: 90/10 stratejisi, uzun alış stratejisi ve uzun satış stratejisi.

Posted in Varant | Leave a comment

Varant’ın vergilendirilmesi

Bakanlar Kurulu’nun güncellenen 926 sayılı kararnamesi ile, İMKB’de işlem gören ya da hisse senetlerine ve hisse senedi endekslerine dayalı aracı kuruluş varantlarından elde edilen kazançlar için yüzde 0 stopaj öngörülmüştür. Fakat konuyla ilgili unutulmaması gereken bir nokta da; yatırımcı gelir vergisi tevkifatına tabi tutulacaksa, döviz gibi diğer dayanak varlık ya da göstergelere dayalı olarak ihraç edilmiş varantlardan elde edilen gelirler üzerinden yüzde 10 oranında tevkifat uygulanacağıdır.

KDV mükellefleri tarafından varant paylarının satışında KDV kesintisinin yapılıp yapılmayacağı konusu ise henüz netlik kazanmamıştır. Kısacası hisse ve endeks varantları, hisse senetleriyle aynı şekilde, yani sıfır stopajla vergilendirilir. Döviz varantları gibi bunun dışında kalan diğer varantlarsa yüzde 10 stopaja tabi tutulmaktadır.

Varant stratejileri
Varant yatırımında beklenti ve hedefle bağlantılı olarak farklı stratejiler geliştirmek mümkündür. Varantlar hem hali hazırdaki menkul kıymet portföylerini riskten koruma amaçlı, hem de bir dayanak varlığın aşağı veya yukarı yöndeki hareketini spekülasyon konusu yapmak amacıyla aktif bir şekilde kullanılabilirler.

Varant yatırımında uygulanabilecek stratejileri üç ana başlık altında toplayabiliriz: 90/10 stratejisi, uzun alış stratejisi ve uzun satış stratejisi.

Posted in Uncategorized | Tagged | Leave a comment

Döviz varantına ilgi sürüyor mu?

Her kesimden döviz yatırımcısına ve yüksek kaldıraç isteyen müşterilere, İMKB nezdinde şeffaf ve likit piyasa koşullarında işlem yapma fırsatı sunan ve Türkiye’de ilk kez İş Yatırım tarafından piyasaya sürülen döviz varantına dair ikinci atak, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası (TSKB)’dan geldi ve böylece TSKB Türkiye’deki ikinci döviz varantı ihracını gerçekleştirdi.

İlk işlem görme tarihi 15 Aralık 2011 olan bu döviz varantlarının vadesi ise 15 Mart 2012. Alım varantı için kullanma fiyatı 1.9200 (USD/TL), satım varantı için ise kullanma fiyatı 1.7800 (USD/TL) olarak belirlendi. TSKB’nin ihraç ettiği bu döviz varantları, yatırımcısına vade tarihinden daha önceden belirlenmiş fiyattan döviz alım veya satım hakkı veriyor. Böylece yatırımcı, varantlarını dilerse vade tarihinden önce elden çıkarabilme şansına erişiyor. Dilerse de, vade tarihinde hakkını kullanarak nakdi takas yolu ile işlemi sonlandırabiliyor.

Türkiye Sınai Kalkınma Bankası döviz varantları, İMKB Kurumsal Ürünler Pazarı’nda ihraç edilmekte ve piyasa yapıcılığı Yatırım Finansman Menkul Değerler A.Ş. tarafından gerçekleştirilmekte.

Posted in Uncategorized | Tagged | Leave a comment

Yeni bir varant türü: “Döviz Varantı”

Döviz varantları, yatırımcılar için iki farklı fırsat sunar. Çünkü bu varant türü sayesinde yatırımcılar hem döviz piyasasındaki hareketlerden yararlanma imkanı bulacak, hem de dövizin taşıdığı riskinden korunabilme olanağına kavuşacaklardır.

Türkiye’de ilk kez İş Yatırım tarafından piyasaya sürülen ve dayanak varlığı Türk Lirası – Amerikan Doları Döviz Kuru olan aracı kuruluş varantları, 23 Mayıs 2011 tarihi itibariyle İMKB’de işlem görmeye başladı. Döviz piyasasında işlem yapan yatırımcılar için oldukça kazançlı bir seçenek sunan döviz kuru varantları, kullanımına göre kaldıraç veya koruma sağlmaktadır. Ayrıca bu döviz varantlarının iki farklı kullanıma da uygun olduğunu söylemekte yarar var. Çünkü hem kısa vadeli al-sat işlemlerinde, hem de uzun vadeli yatırım ve riskten korunma işlemlerinde kullanılabiliyor.

Döviz varantlarının İMKB’de işlem görmeye başladığı 23 Mayıs 2011 tarihiyle birlikte; bir alım, bir de satım hakkı veren iki varant ihraç edilmeye başlandı. İhraç vade tarihi ise 26 Ağustos 2011 idi. Alım varantının İMKB işlem kodu USIAA ve kullanım fiyatı 1.63, satım varantının ise İMKB işlem kodu USIPP ve kullanım fiyatı 1.59 olarak belirlenmişti.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Varantlar hangi saatlerde işlem görür?

Varant işlemleri Hisse Senetleri Piyasası sürekli müzayede seans saatleri dahilinde gerçekleştirilir. Birinci seans 09:50 – 12:30, ikinci seans ise 14:20 – 17:30 saatleri arasında yapılır.

 

Posted in Varant | Leave a comment

Başlıca varant işlem kuralları

  • Verilen alış-satış emirleri fiyat ve zaman önceliği kurallarına göre sisteme kabul edilir ve kotasyon aralığı dahilindeki fiyatlardan (kotasyon fiyatları dahil) karşı taraftaki uygun fiyatlı alış-satış emirleri ve/veya kotasyon emirleriyle eşleşerek işleme dönüşür.
  • Varantlara piyasa yapıcı üye tarafından kotasyon girilir. Piyasa yapıcı üye kotasyon girmeden varantlara emir girişi yapılamaz.
  • Pazarda baz fiyat uygulanmaz. Dolayısıyla fiyat oluşumunda alt ve üst limit belirlenmemektedir (serbest marj uygulanır).
  • Pazarda, bütün işlemler piyasa yapıcının  verdiği alım ve satım kotasyonları aralığı içinde (kotasyon fiyatları da dahil) gerçekleşir (piyasa yapıcının verdiği kotasyonlar, işlemlerin gerçekleşebileceği fiyat aralıkları olmaktadır). Kotasyon aralığı dışındaki fiyatlardan verilen emirler de sisteme kabul edilir, ancak kotasyon aralığı içinde kaldığı sürece işlem görebilirler.
  • Varantlara açılış seansında emir veya kotasyon girilemez.
  • Varantlarda seans içinde emir iptali serbesttir.

 

Posted in Varant | Leave a comment

Varantlar nasıl işlem görür?

Varantların İMKB’de işlem görmesine ilişkin esaslar, SPK düzenlemeleri doğrultusunda borsa tarafından çıkartılan bir genelge ile  düzenlenmiş ve İMKB’nin yayımladığı Aracı Kuruluş Varantları kitapçığında ayrıntılı olarak açıklanmıştır:

İşlem Yöntemi

Varantlar İMKB’de Kurumsal Ürünler Pazarı altında yer alan Varant Pazarı’nda, “piyasa yapıcılı çok fiyat-sürekli müzayede sistemi” ile işlem görür. Bu yöntemde her bir varantta görevli olan bir piyasa yapıcı üye alış-satış kotasyonu verir ve üyeler (piyasa yapıcı üye de dahil olmak üzere) söz konusu varant için alış-satış emirlerini iletirler. Varantların piyasa yapıcı üyesi olmaksızın işlem görmesi mümkün değildir.

Piyasa Yapıcı

Sorumlu olduğu varantlarda piyasanın dürüst, düzenli ve etkin çalışmasını sağlamak, likit ve sürekli bir piyasanın oluşmasına katkıda bulunmak amacıyla faaliyet göstermek üzere, ihraççı tarafından belirlenerek SPK tarafından onaylanan, kotasyon vermekle yükümlü olan Borsa üyesi aracı kuruluştur.

Kotasyon

Piyasa yapıcının likiditeyi sağlamak için İMKB Hisse Senetleri Piyasası Alım Satım Sistemine (Sistem) girdiği, almaya ve satmaya razı olduğu fiyat ile bu fiyat seviyesinden ne kadar alacağını/ satacağını gösteren miktar bilgisini içeren çift yönlü emir çeşididir.

 

Posted in Varant | Tagged | Leave a comment